22 września w Miejskim Ośrodku Kultury i Sztuki w Oleśnicy odbyło się spotkanie poświęcone herstorii i kobiecej sprawczości. Wydarzenie połączyło otwarcie wystawy „Szlak Dolnoślązaczek” z wizytą zagranicznych gościń – partnerek FNRR – w ramach projektu Synergie 2026: Kathrin Wallrabe i Suzanne Köhler z Saksońskiej Rady Kobiet (Landesfrauenrat Sachsen e. V.).
Wieczór stał się doskonałą okazją nie tylko do poznania lub przypomnienia sobie losów niezwykłych Dolnoślązaczek, bohaterek wystawy, lecz także do rozmowy o pamięci zbiorowej oraz skutecznych sposobach przywracania kobietom należnego miejsca w historii – zarówno w Polsce, jak i w niemieckich landach. Gościnie i gości przywitała Izabela Beno, prezeska Fundacji na Rzecz Równości. Po odczytaniu listu Wicemarszałkini Sejmu RP, Moniki Wielichowskiej, 
, głos zabrali kolejno posłanka na Sejm RP Jolanta Niezgodzka oraz Adam Horbacz, burmistrz miasta. Podkreślali oni ogromne zaangażowanie i wytrwałość osób współtworzących wystawę, zwracając uwagę na to, że przywracanie pamięci o wybitnych kobietach jest fundamentem budowania nowoczesnej, świadomej lokalnej społeczności oraz przestrzeni opartej na godności, równości i szacunku.
Ważną częścią spotkania była prezentacja działalności Landesfrauenrat Sachsen e. V. – Saksońskiej Rady Kobiet. Suzanne Köhler i Kathrin Wallrabe wyjaśniły zebranym, że SRK funkcjonuje jako silna sieć parasolowa zrzeszająca ponad 45 struktur kobiecych i organizacji działających na rzecz równości płci. Reprezentując interesy około 170 tysięcy saksońskich kobiet, instytucja od lat aktywnie działa na rzecz zwiększania udziału kobiet w życiu publicznym i decyzyjnym, przeciwdziałania wszelkim formom dyskryminacji i przemocy, wzmacniania lokalne, transgraniczne i międzypokoleniowe sieci współpracy.
Kluczowym punktem wystąpienia Suzanne Köhler i Kathrin Wallrabe było omówienie siostrzanego do #SzlakuDolnoślązaczek projektu „Miejsca kobiet” (Frauenorte Sachsen: https://landesfrauenrat-sachsen.de/frauenorte-
sachsen/). Jego celem jest uhonorowanie wybitnych postaci kobiecych ze świata niemieckiej regionalnej polityki, nauki, kultury, sportu, gospodarki i życia społecznego oraz zwiększanie ich widoczności w przestrzeni publicznej. Herstorie te są przybliżane społecznościom lokalnym m.in. poprzez umieszczanie w często odwiedzanych lub popularnych miejscach tablic pamiątkowych oraz wręczanie nagród za zaangażowanie w pracę na rzecz kobiet. – W obu inicjatywach punktem wyjścia są prawdziwe herstorie, a celem – przywracanie pamięci o nich, inspirowanie kolejnych pokoleń i udowadnianie, że kobiety od zawsze współtworzyły historyczny krajobraz swoich regionów. Wymiana doświadczeń pozwala nam dostrzec różnice w sposobach dokumentowania i popularyzowania kobiecych biografii, a także szukać nowych pomysłów, sprzyjających rozwojowi – zaznaczyła Izabela Beno.
– Historia kobiet nie zna i nie ma granic, a projekty takie jak »Miejsca kobiet« i »Szlak Dolnoślązaczek« udowadniają, że lokalne działania mają niezwykle szeroką siłę oddziaływania. Cieszymy się, że możemy wymieniać się doświadczeniami z Dolnym Śląskiem – podsumowała Suzanne Köhler z Saksońskiej Rady Kobiet.
W planie była także gra herstoryczna „Którą historią jesteś?”, której punkt wyjścia stanowią bohaterki #Szlaku. Jednak po inspirującej mowie Doroty Seweryn-Stawarz – radczyni prawnej i członkini Zarządu Fundacji na Rzecz Równości – która zachęcała do angażowania się w działania społeczne wykraczające poza codzienne obowiązki zawodowe, na prośbę Izabeli Beno głos zabrały nasze gościnie. Podzieliły się one swoimi doświadczeniami związanymi z okolicznościami i samym procesem budzenia się w nich świadomości feministycznej oraz motywami przełożenia jej na działalność aktywistyczną, akcentując te momenty w biografii, które były trudne, ale zarazem mobilizujące do podejmowania kolejnych wyzwań. Ich herstorie, osadzone w niemieckim kontekście społecznym i historycznym, pokazały, że drogi prowadzące do zaangażowania w kwestie ważne społecznie mogą być bardzo różne. Łączy je jednak potrzeba działania, solidarności, skutecznego wpływania na rzeczywistość wokół nas i jej trwałej zmiany.
Spotkanie w Oleśnicy udowadnia, że opowiadanie herstorii potrafi skutecznie jednoczyć społeczności kobiet ponad granicami państw. Choć używamy różnych metod, poruszamy się w odmiennych kontekstach, do działanie motywują nas inne kwestie, nasze cele pozostają zbieżne i niezmienne. A herstorie trzeba opowiadać, warto to robić wspólnie i publicznie. Na odkrycie i usłyszenie czeka jeszcze bardzo wiele niezwykłych opowieści! Wystawę w Miejskim Ośrodku Kultury i Sztuki w Oleśnicy, ul. Jana Kochanowskiego 4, można oglądać do 2. października.
Autorki i współautorki wystawy: Fundacja na Rzecz Równości i Stowarzyszenie Dolnośląski Kongres Kobiet.
Autorka portretów bohaterek: Lucyna Cwiach, Lucy – rysująca ręka.
Partner wydarzenia w Oleśnicy: Miejski Ośrodek Kultury i Sztuki w Oleśnicy
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury SYNERGIE. Edycja 2026.
#SzlakDolnoślązaczek powstał także dzięki wsparciu finansowemu Wrocław Miasto Równości.
Matronaty: Wrocławska Rada Kobiet, Dolnośląska Rada Kobiet, Muzeum Historii Kobiet.