W Lubinie opowieść o miedzi spotkała się z herstorią. W galerii Cuprum Arena odsłonięto portret Wandy Wdowiak, 25. bohaterki projektu #SzlakDolnoślązaczek.
Na otwarciu pojawiły się społeczniczki, samorządowczynie, mieszkanki regionu i ludzie od lat związani z historią Zagłębia Miedziowego.
– Chciałyśmy, żeby Lubin dopisał własny rozdział do tej historii kobiet Dolnego Śląska – mówiła podczas otwarcia Agnieszka Sysak, współorganizatorka otwarcia wystawy w Lubinie.
–Wanda Wdowiak zostawiła bowiem trwały ślad w regionie, bo od dekad dokumentuje lokalną pamięć. Zbiera archiwa, organizuje spotkania, przypomina historie ludzi związanych z regionem i prowadzi Izbę Pamięci. Kiedy odsłonięto jej portret, nasza Bohaterka nie kryła wzruszenia – dodała z dumą Agnieszka Sysak. A Elżbieta Rot, przyjaciółka bohaterki, w laudacji podkreślała: To, co Wanda Wdowiak mówi o drze Wyżykowskim: „że to człowiek, który zrobił dużo, a tak mało się o nim mówi” można także powiedzieć o naszej bohaterce. Bo od lat Wanda skupia się na pielęgnowaniu pamięci dra Wyżykowskiego, a o strażniczce tej ważnej historii mówi się niewiele.
– To była praca społeczna. Nigdy nie robiłam tego sama – podkreślała, wyraźnie poruszona, Wanda Wdowiak, podczas otwarcia. Dziękowała osobom, z którymi przez lata tworzyła i tworzy Izbę Pamięci dr Jana Wyżykowskiego, odkrywcy miedzi w tym regionie.
Zbigniew Bryja, wiceprezes KGHM Polska Miedź dodał, że Wanda Wdowiak wykonała ogromną pracę dla zachowania dziedzictwa regionu. Mówił o odpowiedzialności za pamięć i o ludziach, którzy potrafią chronić historię przed zapomnieniem. – Dzięki takim osobom tradycja Zagłębia Miedziowego ma ciągłość i poznają ją kolejne pokolenia – zaznaczał podczas wydarzenia.
Piotr Borys, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki, podkreślał, że #SzlakDolnoślązaczek w Lubinie to wielka chwila dla całego Zagłębia Miedziowego i piękne wyróżnienie dla Wandy Wdowiak, twórczyni pamięci i historii Sieroszowic.
Natomiast wiceprezydentka Legnicy Aleksandra Krzeszewska zaprosiła wystawę #SzlakDolnoślązaczek do Legnicy. Zadeklarowała również, że na Szlaku pojawi się zasłużona Legniczanka.
Wystawa #SzlakDolnoślązaczek od kilku miesięcy podróżuje po regionie. Bohaterkami są kobiety związane z nauką, kulturą, działalnością społeczną, sportem i samorządem. Wśród nich znalazły się m.in. Olga Tokarczuk, Wanda Rutkiewicz, Urszula Kozioł czy Marianna Orańska i Elżbieta Szumska czy Alicja Szatkowska.
– Siłą tej wystawy jest połączenie historii z teraźniejszością. Obok kobiet, które już zapisały się w dziejach Dolnego Śląska, pokazujemy i promujemy bohaterki współczesne. Takie, które dziś zmieniają region swoją pracą i odwagą działania – mówiła na wstępie Wiola Samborska, współtwórczyni wystawy z Fundacji na Rzecz Równości.
W Lubinie wydarzenie swoją obecnością uświetniły trzy bohaterki Szlaku: Anna Żabska, Agnieszka Dobkiewicz oraz właśnie świeżo nagrodzona Wanda Wdowiak.
Autorką wszystkich portretów jest Lucyna Cwiach. Artystka pracuje metodą visual thinking i od początku odpowiada za wizualną stronę projektu.
Wieczór zakończyły warsztaty i gra networkingowa „Którą historią jesteś?”. Uczestniczki dzieliły się swoimi historiami, rozmawiały o doświadczeniach, a przede wszystkim o odwadze i szukaniu kolejnych kobiecych historii. – W warsztatowej części naszego spotkania ważne było podzielenie się swoimi historiami i zobaczenie swoich mocnych stron w historiach innych kobiet – mówiła Izabela Beno, mistrzyni gry, prezeska Fundacji na Rzecz Równości.
Spotkanie zwieńczyło 6 motywujących powerspeeches w wykonaniu: Anny Żabskiej, Wojewody Dolnośląskiej, Agnieszki Sysak, szefowej Koła w Lubinie Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet, Mai Szatkowskiej, dyrektorki galerii Cuprum Arena, Edyty Zawadzkiej, radnej Rady Mieskiej Lubina, Moniki Hawrot, radnej powiatu lubińskiego i Doroty Seweryn-Stawarz, członkini Zarządu Fundacji na Rzecz Równości, Wrocławianki Roku 2025.
Historia regionu nadal żyje w ludziach, którzy chcą ją opowiadać. Wystawa #SzlakDolnoślązacze łączy tę historię z opowieściami o sprawczości kobiet i ich miejscu w historii regionu.
Projekt realizowany przez Fundację na Rzecz Równości we współpracy ze Stowarzyszeniem Dolnośląski Kongres Kobiet.
Martonat nad wydarzeniem objęły: Wrocławska Rada Kobiet, Dolnośląska Rada Kobiet oraz Muzeum Historii Kobiet.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury SYNERGIE. Edycja 2026 oraz ze środków Gminy Wrocław.
fot. Grzegorz Rajter
