Po Kamieńcu Ząbkowickim wystawa herstoryczna #SzlakDolnoślązaczek wyruszyła w drogę po regionie. Zatrzymała się w Strzegomiu, w Centrum Aktywności Społecznej Karmel. Tam, 9 kwietnia 2026 r. oficjalnie ją otwarto, włączając do grona prezentowanych bohaterek Agnieszkę Dobkiewicz, świdnicką dziennikarkę i pisarkę, autorkę m.in. książki „Dziewczyny z Gross-Rosen”.
Wystawa obejmuje 24 bohaterki, które reprezentują różne dziedziny życia, m.in.: naukę, kulturę, sport, gospodarkę czy działania społeczne, inne momenty w historii, jednak łączy je sprawczość i konkretne działania na rzecz rozwoju regionu. Portrety bohaterek przygotowała Lucyna Cwiach, artystka wizualna. Nadała Ona postaciom spójny charakter i formę, która ułatwia odbiór tych herstorii. Wystawę #SzlakDolnoślązaczek można oglądać w Centrum Aktywności Społecznej w Strzegomiu do końca kwietnia.
W czwartkowym wernisażu wzięło udział ponad 60 osób, wśród których były mieszkanki i mieszkańcy regionu, przedstawicielki oraz przedstawiciele samorządu, a także organizacji społecznych, działających na rzecz kobiet.
Goście, wśród których byli, m.in. Izabela Beno, prezeska Fundacji na Rzecz Równości, organizatorki wystawy, Sylwia Bielawska, posłanka na Sejm RP oraz członkini Prezydium Rad Kobiet (organ reprezentujący Rady Kobiet w całym kraju),
Piotr Fedorowicz, Starosta Świdnicki oraz Krzysztof Kalinowski, burmistrz miasta Strzegom i Justyna Gąsior, przewodnicząca Rady Kobiet Powiatu Świdnickiego, w swoich wypowiedziach podkreślali ogromne znaczenie udziału kobiet w życiu publicznym oraz ich działań i decyzji, które kształtują i wpływają na lokalne wspólnoty.
Projekt #SzlakDolnoślązaczek uzupełnia brakującą część historii dziejów – mówiła we wstępie Wiola Samborska, współinicjatorka wystawy, przewodnicząca Rady Fundacji na Rzecz Równości. „Chodzi o włączenie doświadczeń kobiet do wspólnej opowieści o regionie. Leoni Schöler, niemiecka dziennikarka, dowodzi, że często nie doceniamy faktu, że historii używa się również jako narzędzia władzy. Kto współdecyduje o tym, jak myślimy o przyszłości, o kim coś wiemy, jakie przyjmujemy perspektywy, jakich narracji słuchamy i czyje głosy pozostają niesłyszalne? Dlatego w naszym projekcie przywracane są konkretne biografie, decyzje i działania, które miały i mają wpływ na naszą współczesną rzeczywistość – dodała Samborska.
Najważniejszą częścią wieczoru była ta poświęcona Agnieszce Dobkiewicz, dziennikarce i pisarce, która dołączyła do grona bohaterek #Szlaku. Dolnoślązaczka z urodzenia i wyboru, która z pasją odkrywa i promuje historię Dolnego Śląska. Nie obca Jej dociekliwość dziennikarska i szczegółowość w pracy, jednak empatia i etyka to cechy, które równie mocno charakteryzują Jej pracę. Autorka bestsellerowych książek „Mała Norymberga i Dziewczyny z Gross-Rosen oraz Pożydowskie, w których pisze m.in. o tragedii, jaka wydarzyła się w KL Gross-Rosen. Jej praca dotyczy historii kobiet, więźniarek, w imieniu których autorka opowiedziała światu o ich losach. – Jestem bardzo wzruszona tym wielkim dla mnie wyróżnieniem. Bardzo dziękuję. Czuję, że te moje dziewczyny, które porozdzierały mi serce, teraz prowadzą mnie od kilku lat przez życie. To dzięki nim przeżyłam takie chwile, o jakich nigdy nie marzyłam – mówiła w swoim wystąpieniu Agnieszka Dobkiewicz.
Wystawę w sposób angażujący uzupełnia gra herstoryczna „Którą historią jesteś?”, poprowadzona przez Izabelę Beno. – Gra uruchamia rozmowę o tym, co dla nas jest ważne. Badania dotyczące edukacji dziewcząt oraz ich późniejszych wyborów życiowych i karier zawodowych pokazują jasno, że liczba dziewcząt, które rozwijają swoje różnorodne talenty oraz interesują się nauką i sztuką, zwiększa się gdy mają inspirujący wzór do naśladowania – podkreślała Mistrzyni gry.
Zabawa rozpoczęła się od power speeches, w których wybrane liderki, zarówno ogólnopolskie, jak i lokalne, opowiadały o ważnych, trudnych momentach w ich życiu, o tym, jakimi narzędziami je pokonały oraz jaki to miało wpływ na dalsze ich działania zawodowe lub społeczne. – Realizujcie swoje pasje, a swoje trudności przekuwajcie w sukcesy – zachęcała bohaterka wieczoru Agnieszka Dobkiewicz.
– Nie czekajcie, aż poczujecie się w stu procentach gotowe. Gotowość przychodzi w działaniu. Jeśli coś Was uwiera, to sygnał, że właśnie tam warto pójść. I każda z nas może zrobić ten jeden krok do przodu – przekonywała Dorota Seweryn-Stawarz, członkini Zarządu Fundacji na Rzecz Równości, Wrocławianka Roku 2025 w kategorii działalność równościowa.
Agnieszka Sysak, członkini Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet, radna Powiatu Lubińskiego, dodała od siebie -Czuję się sprawcza. I Wy też jesteście. Przecież jak sobie coś postanowimy to na pewno to zrobimy.
Justyna Gąsior, podkreślała – Jestem feministką i od dziecka walczę o prawa zwierząt do godnego życia. Długo czułam się niezrozumiana, jednak w końcu mam to za sobą. Warto, choć bywa bardzo bardzo trudno. Te wypowiedzi, energetyczne, szczere i odważne, wprowadziły kontekst do narracji wystawy.
Następnie uczestniczki i uczestnicy wybierali cechy przypisane bohaterkom i odnosili je do własnych doświadczeń.
– Drugim elementem tej gry są matryce odwagi. To narzędzie pracy z doświadczeniem. Uczestniczki zestawiają historie bohaterek z własnymi wyborami. Analizują momenty decyzji i ich konsekwencje. W ten sposób historia staje się punktem odniesienia dla współczesnych działań – powiedziała na zakończenie gry Izabela Beno.
To spotkanie to był także czas podsumowania pierwszego roku działalności Rady Kobiet Powiatu Świdnickiego, pod przewodnictwem Justyny Gąsior. W programie spotkania poświęcono specjalny czas na wspólne świętowanie, w tym nagrody dla zaangażowanych członkiń oraz przyjaciół Rady oraz pamiątkowe zdjęcia.
Szczególne podziękowania kierujemy do Justyny Gąsior, Małgorzaty Kus-Pożogi, Krzysztofa Bartnickiego za współdziałanie w tym wydarzeniu.
Projekt Fundacji na Rzecz Równości i Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet, realizowany jest w Strzegomiu z Radą Kobiet Powiatu Świdnickiego i Gminą Strzegom. #SzlakDolnoślązaczek powstał także dzięki wsparciu finansowemu Wrocław Miasto Równości.
fot. Dariusz Piątkowski i Andrzej Dobkiewicz
